Yawa
Yawa (alijunaiki: pringamoza, jatropha urens) sünülia natuma na atüjaka süpüleerua sukuwa'ipa tü wunu'upanaka shia jatropha urens. Wane mojuui jouutsü juyapü jashichi ma'i shia aletüsü wayuu ma'aka sa'in ko'oi anasü ma'i shia süpüla ayuulia sünain süshiijia wayuu atu'junusü suuralakalü süpüla asüna.[1]
Tü suralaka yawa anasü main süpüla tü wayuukalurua a'ain achuipa, apanüsü aralajünüsü suralakaa yawa saaka wüin, ojolonusü anaain, süpüla wulein tü Mmaka sunainka, apolojunüsü saaka wüin, asetünüsü suka wanee külülü wulein, jemiapa shia asünüsü müinka wüin süpüla sülajain tü wasuipaka jee washirapüla.
Sachein laülayuu tü yawaka apolojunüsü süka wüin, eere kasachiki sümana wayuu, asetünüsü suka külülü süpüla nnojolüin sümüin Sütaa wayuu, cheemialain tü kasachikika tairü jachichiinmain wayuu , asamataa sainrüa sutuma tia o'oojushika suka yawa
Anutasa tuü yawaka sutuma'a tü alaulayuka apolojunüsü süpüla ojinna naa tolooyukana sukaa süpüla salaruin tü kasachikika.
Esuu tü suralaka supolojunuin süpüla asunaa sutuma'a ekein ayuluin sukarain asha'a asunusu weinshii watamaluu anasü shia supula ekein calculain süshü. Asünüsü weinshi watamaluü.