Pushaina
Pushaina (alijunaiki: Jabalí ) wane e'iruku
Püülükü nia chi murüt shiawashe tü e'iruku pushainaka, Chii wayuu pushainakai,wane wayuu wuinpejeewai aikalai süpüla pütchi anaatüin sukuaippa kasa eekai alatüin
sümüin nüpüshi.Nüchikua wayuu nümaiwajachi,wattasa'ali nuchonyuu je'e nüikeyuu, Niruku chi mürülü püülükü münakai, wayuu aikalai süpüla kasa alatüin nümüin otta sümüin nüpüshi kajutsu nutuma,yaletsü sünülia nutuma eepünale, ninkeyuu,arüleejüin,ekirüin,kayoroloi,keme'erainchi,aikaleerüi
nüchoin,nüikeyuu,nüsiipunu süpüla pütchi anasü,nükoyotiira aluulu süpüla nayaawatüin sukuaipa pütchika
süpüla kajuutuijaichin nia sutuma niiyeyushe otta nüpüshi.
Aküjalaa natüma wayuu laülaayuu
Eeshi wanee wayuu kanüliasü püshaina ,wanee wayúu müloushi suluu numain , eshi wanee nuchon niajoo chi nirakanjachikai nojoipaa nia sou maapakaa , shiasa sou wanee Kai apujalamushi , niasaa Pushaina nirashanain Main mayein chi nuchonkai , nunaka numanain wanee oulakui.Tuu apushi Pushainaka,waima suulu mmapaka,sunain namane jee aijirawa , kottirashi sulatule kasachiki namuin. Chi putchipukai nia ayawataka putchi, supula lotuin tu anuikika suchikuje wane kasachiki supula anajirainjatuin apushika jee eirukuka. Suchuntunui wane jieru pushaina nutuma wane toolo, achajanushi sulaulayu numa chii putchipukai niawatuijatu sukuaipa, lotuijatu sujutu.Tuu jieru pushainaka, tutusu sunain sukuaipa, atujusu ojuna sui, eina susu, atula sui,alakajawa, ouja,aimaja suchonyu, asuka, waima sutujaka apuleruwa.
Chi wayüü pushainakei wayüü kamaneshii,Kachumarai suma nüik'eyuse,Otta tu numajatuka...
Wayüü kamaneshii,Otta Ja'ashichishi sukerotünapa suma nüpüshi