Epitsü
Epitsü : anü nuchukua uuchikai Epitsü, nünülia chi ananajakai pasanain sünain woumain Wajiirü, chi yalakai wopumüin noo'ujee uuchikai Uuitpana, müsüja'a yalapunaa peje'etpünaa nüna'in wososopo Jee kusinajaain; eejere muin (nirüin) nünanaja'attain süpa'apünaa woumain süpula ka'ikat süpüshua'aya, eere napanapajiraain weinshi, nümaa jepirachi, naa wayuu wüinpeje'eewalii otra wayuu wopuje'ewalii.
Nü'ütpüna uuchikai Epitsü jooutsu aitpio'ulia, sümaa yosu'ulia, kayuusio'ulia, juwo'oulia, paruluwo'ulia otta jamücheo'ulia.
Saajüin naküjala wayuu laülayuu sümaiwa, pülaiwa'aya tü Mmakat, chi uuchikat Epitsü, wanee wayuu o'unushi chejee wopujee nama piamashii nüwalayuu süpüleerua kasachikü, shiasa'a sulu'u wopukat, niirakaka nüchiiruaje, uuchijaakaka nia.
Sünülia mmakat;
[anaataa | anaatawaa suurala]
Nukua'ipa uuchikai Epitsü müna'kaasü'ütpünaama'a wanee Kai kama'airü ma'in, eejatüpa wayuu máimain kepiain yala wüipumüinpünaa, yala jasale'upünaa, yala palaapünaa, yala anouipünaa, yala Jalaala.
Naküjala wayuu laülayuu namaiwa na wayuukanairua kepiaaya müshii süpa'a mmakaa, Koumainshii wayuu Uliana, koumanshii wayuu Ja'ayaliyuu, Koumainshii Iipuana, Wayuu Epieyü.
Numaiwa ma'in chii Uuchi Epitsü wayuu pa'la Shiasa'a sülataka wane'e kasa mülo'u apülajaasü mmaka, e'eree jo' nüpülajaian Epitsü uuchijaain ni'a joyotoleein yala pasanain sünain mmakaa wajiira'a. Sükujala wayuu cha'ya wajiira chii uuchii Epitsü okoyottawaishii jiiattawai wüipümüin. Püloui münüsü sutuma wayuu, wane'e MMA kama'airü pülasü, matüjaajo'ulu eekai wanaain sümaa, maka wayuu, maka mürüülü. Na wayuukana eesü nain süpüla naalatüin satto'tpünaa suuliajatü jamajüin nakuaipaa sutuma.