Amurulu'u
| Sukuwa'ipa | Center of population (en)   | |||
|---|---|---|---|---|
| Jalapünaasü yaa | ||||
| Ayaawatia sünülia tü mmapa'akalü | Ichitkii, Kolompia | |||
| ||||
Amurulu'u (alijunaiki: Nazareth) sünülia wane mma chaya wuimpumuin palaamüin so'ujee Wajiira kolompiaana, Mmakat tü nutu'upa'asü chi uuchi Makuira münakai sulu'u tü mmapa'akalü Ichitkii. Wattalu'usu suulia palaakat sünainmüin 11 km, otta pejesü sünain Punta Espada otta Cabo Chichivacoa.
Amurulu'u münüsü sutuma wayuu laülayuu aka jouuluin su'ulia tü amutkot süpa'apüna sümaiwa. wanee Mma anasümain, kekülesü wuittüsü waneepia sünainjee nüsamala chi Uuchi Makuira.
Sutuma alijuna Nasare sünülia, watta saali wayuu otta alijuna kepian chaya Nasare,eesü kasa süpüshua'aya chaya ma'aka türa ekirajiapülee, erajaaya wayuu ayuuisü, eesü miichiirua, otra tienta mulouyuu.
Tü Mmakat Amurulu'u keejiasü sümüin alijuna aka eein kasa anasü süma'ana, ma'aka, tü aainjushikat süi patu'uwasü, tü e'inuushikat, sumanee wayuu cheje'ewat, otra müsia sa'anasia uuchikat Makuira maka tü wuin palatsükat, otta tü aparatkat iipünajee so'ujee uuchikat.
Süpüla o'unaa Amurulu'umüin
[anaataa | anaatawaa suurala]
Süpüla naintüinjanain na o'unajaashiikana wattajee acheküshii ke'ejenainjanain naya chejee Süchimma. Müleka ke'ejenalee naya eesü süpüla naapain karateera pasainpünaa sünain Ichitkii, eesü maka 11 oora chejee. Maka yalale naya Ichitkii eejeerü ne'e 5 oora süpüla nantüinjanain Amurulu'umüin.
Müleka nnojorülee kemion nama'ana eesü süpüla na'anapajüin akatsa'a kaliain shia, mapa keraapan naya süpüla o'unaa acheküsü nümaainjanain wane wayuu eekai e'raajüin tü mmapa'akalü otta eekai atüjain aashajaa wayuunaiki. Tü wopukalü a'wanajaawaisü süka jamüin tü karateetka nnojotsü antüin chamüinre'eya.
Süchikuu Amurulu'u
[anaataa | anaatawaa suurala]Tü mmapa'akalü Amurulu'u shia wane corregimiento eekalü sulu'u tü mma Ichipkii pejeka sünain Uuchikakai Makuira. Pejesü sünain palaaka uuchejee saa'u Kolompia otta müsia shia ne'e eere wüintüin tü mmapa'akalü napüla na wayuukana kepiaka cha'aya.
Wayuule kepiaka sulu'u Nasaree süka jamüin noumain süpülapüna nantüin na alijunaka wattaje otta müsia süpülapüna sükumajaiwa Kolompia otta müsia Wenesueela. Eesü wane alüwakajütka pütchi Ecos de la Macuira sünülia sulu'u alijunaiki, antunüsu anain sulu'upünaa türa a'walakajütka pütchi 90.2 FM.[1]
Tü eekalü cha'aya
[anaataa | anaatawaa suurala]Eesü wane süpüleerua wayuu ayuuisu kanüliasü mayaa E.S.E Hospital. Otta eesü wane ekirajaaya tepichi kanüliaka Internado Indígena de Nazareth. Otta müsia pejesü yalejee tü oumainka Puerto Estrella, Puerto López, Taroa, Siapana, Bahía Hondita, Castilletes otta Punta Espada.