Mokochira (wayuuiwa'a)
Mokochira ( wayuui'wa ) Aküjala natüma watüshi süma woishimuin, süchüküa mokochira, wane jintülü waima kasachiki alatüsü sümuin shipialüje, su'unaka saakapüna mojüi, amüloika shia, waraitaka shia saakapüna tü wunu'uliaka, wanaka süma wanee, laülachon kemasümain ( chaama ) ainküka sain mokochira sütüma, laülaka süsakajaka shia shipialümuin, "terajüin mmapaka tü tepia pejesü" sümaka sümüin mokochira, sümaaka shia shipialümuin, sünaka süma nojottapaja sütijain sau süma chaamain ( Bruja ) shia ,sü'ütaiwa mokochira sünalaka sütüpüna shipika chamaa, ejatü shiipise wayuu, mürülü kemasümain ejatü sümana.
Süntaiwa mokochira soojiraka shia tü chaamaa ,süjünalü süsaka tü shirairaka,
" jemetashatasü main shirachon " sümaka .
"Jemeetamain shejuin merunemachonsü "
Nantapalaka na süchonyukalirua chaama nasanalaka nain , naataka sejuin mokochira , nasakiraka tü neika
" kassa wayuu tü jemetaka main sejüin mama " namaka sümuin.
Chaama:
"wanee anennerüchon talakajajerü jolü jekuin "
Sümaka sümüin mokochira:
" tachonchon pülemüchajama siki alakajainjatü taya pikuin, moüpasalü taya, isairü tachiki alemuchajawa siki.
Sünaka mokochira, suntaka wane majüu sü'ütaka sau wane wünüli, sümaka sümuin :
" asukaka sukua" "asukaka sükua "
Mokochira sapajaka sünüiki tü majuka, shiawataka süküwaipa.
Suntapa shipialümuin chaama , tüyale epejatüjülia süsema, chaama sotoka wane siiwarai, sojottaka tù siki suntiraka mokochira , süpolojoka wuin , polotoshataka shia, einjatüin sülakajain mokochira.
Chaama :
" tachonchon pionnajapa süütpüna türa sikika chüwataka teere amüin pia"
Mokochira jalüjaka sain sünüiki majü
" akotchijaaka sükua " akotchijaaka süküa "
Mokochira sümaka sümüin chaama : " pülaka palajana tapülerüa , süchiki tashatetka shia"
Sülakaka shia chaama, shionnajaka sütopüna tü süsemaka chüwatashatasü, süwataka mokochira süjütaka shichiki , saakamüin tü sikika, shiakanee jotüin chama, sümaa jotooka, süwajaka shiki, shiiwelaka sülüje piamashi erüchen, ainküka sain mokochira, " apülajasüla" sümaka , süpatajaka.
naa etcheñükana , napattajaka wanepiashata wana süma tü palaaka, nekerolaka shirokü.
Aküjala.....